Wat is Hitomezashi?
Hitomezashi (一目刺し) betekent letterlijk "éénsteek-sashiko". Het is een traditionele Japanse borduurtechniek waarbij eenvoudige rechte steken op een raster worden geplaatst. Door horizontale en verticale lijnen volgens een vaste volgorde te borduren ontstaan verrassend complexe en elegante geometrische patronen.
In tegenstelling tot moyōzashi, waarbij een vooraf getekend patroon wordt gevolgd, wordt hitomezashi opgebouwd vanuit een raster. De steken mogen elkaar raken en kruisen, waardoor er een grote verscheidenheid aan motieven mogelijk is. Met slechts één eenvoudige steek kunnen indrukwekkende ontwerpen worden gemaakt.
Deze techniek werd oorspronkelijk gebruikt om kleding te versterken en extra warmte te geven. Net als andere vormen van sashiko werd hitomezashi vooral toegepast door boerenfamilies in het noorden van Japan. Wat begon als een praktische techniek groeide uit tot een geliefde vorm van textielkunst.
Hoe werkt Hitomezashi?
Bij hitomezashi wordt eerst een raster op de stof aangebracht. Vervolgens worden de horizontale en verticale steken in een bepaalde volgorde geborduurd. Terwijl de steken op zichzelf eenvoudig zijn, verschijnen er geleidelijk ingewikkelde patronen die doen denken aan sterren, bloemen, ruiten en andere geometrische vormen.
Juist deze combinatie van eenvoud en complexiteit maakt hitomezashi zo fascinerend.
Traditionele uitstraling
Traditioneel werd hitomezashi geborduurd met wit katoenen garen op indigoblauwe stof. Tegenwoordig zijn sashiko-garens en stoffen verkrijgbaar in vele kleuren, maar de klassieke combinatie blijft populair vanwege haar tijdloze schoonheid en sterke Japanse uitstraling.
Bekende Hitomezashi-patronen
Veel hitomezashi-motieven zijn geïnspireerd door de natuur en traditionele Japanse ontwerpen. Bekende voorbeelden zijn:
- Jūjizashi (kruispatroon)
- Komezashi (rijstkorrelpatroon)
- Kakinohanazashi (persimmonbloem)
- Yaezakura (dubbele kersenbloesem)
- Hishi-seigaiha (ruit met golfmotief)
Door verschillende steekvolgordes te gebruiken kunnen uit hetzelfde raster totaal verschillende patronen ontstaan.
Waarvoor wordt Hitomezashi gebruikt?
Hitomezashi is geschikt voor zowel beginners als ervaren makers. De techniek wordt gebruikt voor:
- Wanddecoraties
- Kussens
- Tassen
- Tafellopers
- Quiltprojecten
- Kleding
- Visible mending en reparaties
Met slechts een naald, garen en stof kunnen prachtige projecten worden gemaakt die zowel traditioneel als modern ogen.
Hitomezashi sampler borduren.
In deze video laat ik zien hoe je een voorbedrukte hitomezashi sampler borduurt. Ik bespreek de benodigde materialen en laat stap voor stap zien in welke volgorde je de steken maakt. Eerst borduur je alle horizontale lijnen, daarna de verticale lijnen. Zo ontstaat geleidelijk het karakteristieke hitomezashi-patroon.
Deze techniek is een uitstekende manier om kennis te maken met hitomezashi en verschillende patronen te oefenen op één stuk stof.
Wat leer je in deze video?
• Benodigdheden voor een hitomezashi sampler
• Hoe je de draad voorbereidt
• De juiste borduurvolgorde
• Horizontale en verticale steken combineren
• Het ontstaan van verschillende patronen